نام محصول : کتاب درآمدی تاریخ فرهنگی بدن در ایران

نویسنده :  محمد سعید ذکایی ، مریم امن پور

بدن وجه مهمی از فرهنگ عمومی، ارزش‌ها و شیوه زندگی ساکنان یک سرزمین را آشکار می‌سازد.

تجربیات بدنی دلالت‌های آشکاری برای تنظیم روابط و تعاملات اجتماعی موجود داشته و نشانه‌ها و علائمی از نظم اجتماعی را در خود نهفته دارند. اثر حاضر، برش‌هایی از این حوزه حیاتی و نسبتا مغفول را با رویکردی تجربی و با منظری بین رشته‌ای در سنت مطالعات فرهنگی مورد توجه قرار می‌‌دهد.

ایده محوری نویسندگان کتاب این است که اگرچه در مسیر تحول هیجان‌ها و کنش‌های جسمانی در بستر تاریخی ایران، دین مهم‌ترین عامل در تعین و نظم‌دهی به مصرف بدن و هنجارهای مختلف آن در متن زندگی روزمره بوده است، اما روندها و الگوهایی چون انعطاف پذیری، تنوع وتکثر، رسمی شدن و در پی آن- یا به موازات آن- غیر رسمی شدن، نمایشی شدن و دموکراتیزه شدن که در حال حاضر وجه مشخصه بسیاری که از کدهای رفتاری و هیجانی بدن در ایران محسوب میشوند، بیش از آن‌که در فرایندی تاریخی و با تحولات ساختاری و نهادین جامعه سنتی همراه باشند و بر پایه و در امتداد آن شکل گیرند، متاثر از مواجهه وتاثیر پذیری مستقیم و غیر مستقیم از کانون‌های معنایی غیر ایرانی و به ویژه غربی بوده است.

ویژگی‌هایی چون تاریخی‌بودن و متن‌مند‌بودن و نیز موقعیت ویژه‌ای که بدن‌ها به عنوان واسط و میانجی حوزه‌های خرد و کلان اجتماعی، آن را تجربه می‌کنند، این امکان را فراهم می‌کند تا از بدن، به‌مثابه متنی برای تأمل در شناخت نظام‌های اجتماعی و سیاسی گوناگون و بررسی تنوعات و تفاوت‌های جغرافیایی استفاده شود؛ بنابراین، می‌توان انتظار داشت که مطالعه و بررسی مباحث این حوزه، در مفهوم‌سازی و نظریه‌پردازی اجتماعی در ایران راهگشا باشد.

این ویژگی، با توجه ‌به فضای مفهومی و روشی این حوزه که فضایی بین‌رشته‌ای محسوب می‌شود، امکان اشتراک و انباشت تجارب محققان با جهت‌گیری‌های متفاوت نظری (انتقادی، ذات‌گرا، پسامدرن، پسااستعماری وغیره) را فراهم کرده، در نتیجه فرصت بیشتری برای تولید دانش بومی و اصیل و احتمالاً نقد دیدگاه‌ها و نظریه‌های مربوط به تحول مناسک و عادات و ژست‌های جسمانی در کشورهای غربی مهیا می‌کند؛ بدین‌ترتیب، مطالعات بدن، فرصت مناسبی را برای پیوند علوم انسانی و اجتماعی در ایران به وجود می‌آورد.
مطالعه تاریخ فرهنگی بدن، نشانه‌ها و مصادیق مهمی را از تأثیرپذیری و تحولات برآمده از مجاورت بیشتر با فرهنگ مصرفی غربی در دوره معاصر آشکار می‌کند.

به‌همان‌سان، با ‌توجه‌ به تراکم و پیچیدگی بیشتر سرمایه‌های بدنی در متن جامعه شهری، به‌ویژه کلان‌شهری، چنین مطالعاتی آشنایی بیشتری از فرایند و مکانیسم تأثیرپذیری و تأثیرگذاری فرهنگ شهری بر سبک زندگی گروه‌های مختلف اجتماعی به‌ دست می‌دهند.