نام محصول : کتاب به آن می خندم
نویسنده : میخائیل میلنیچینکو
مترجم : شهرام همت زاده
درباره کتاب به آن می خندم اثر میخاییل میلنیچینکو
کتاب «به آن میخندم» (گزیده لطیفههای دورهٔ شوروی) که نخستینبار در سال ۱۴۰۲ در ایران منتشر شد، یک ناداستان و حاوی لطیفههایی است که از دو کتاب «داس و خنده» و «چکش و خنده» انتخاب شده است.
این اثر ۲۶۲۹ لطیفه را در بر گرفته که گزیدهای از ۲۶۰۰ لطیفهٔ دوران شوروی است؛ لطیفههایی که در میان مردم اتحاد جماهیر شوروی و در سالهای زندگی و زیست در نظام کمونیستی گفته شده است.
این لطیفهها از نظر مضمون مهم هستند؛ طنز و گاه تلخ و انتقادی که میتوان آن را جزئی جدانشدنی از ساختار طنز اجتماعی به شمار آورد.
این اثر نشان داده است که در سالهای بسیاری از حیات نظام کمونیستی، بیان و بازگوکردن لطیفه بهویژه با مضامین انتقاد از ساختار حاکمیت میتوانست منجر به تعقیب قضایی و حتی حبس راوی آن شود؛ بااینهمه این لطائف راه و جای خود را در زندگی و ذهن و زبان مردمان این سرزمین باز کردند.
برخی از آنها در حافظه و برخی در گوشهوکنار یادداشتها و حتی در حاشیهٔ دفترهای تلفن مردم ثبت شدند و پس از فروپاشی کشور شوراها، سرانجام در معرض دید و خوانش و قضاوت عام قرار گرفتند.
توجه به این موضوع ضروری است که تا پیش از جنگ جهانی دوم موضوع این لطیفهها بیش از هر چیز به نگاه و نقد از وضعیت جاری کشور و سختگیریهای نظام استالینی بر زندگی و زیست فکری مردم اشاره داشت.
پس از جنگ دوم جهانی لطیفههای روسی راه خود بهسوی موضوعات فراملّی باز کردند و حتی پای آدولف هیتلر نیز به این لطیفهها گشوده میشود.
در دوران جنگ سرد بهتناسب حساسیت حاکمان وقتِ اتحاد جماهیر شوروی به این موضوع، لطیفهها به شکلهای مختلف و در موضوعات مختلفی امکان ظهور و بروز پیدا میکنند.
این کتاب با ترجمهٔ «شهرام همتزاده»، عضو هیئتعلمی دانشگاه شهید بهشتی و از متخصصان و آگاهان به زبان روسی، از زبان روسی به پارسی برگردانده شده است.
او در ابتدای کتاب نوشته است که اثر حاضر نخستین اثر علمی و نظاممند دربارهٔ لطیفههای سیاسی در شوروی از سال ۱۹۱۷ تا ۱۹۹۱ میلادی است که از منابع مختلفی همچون رسانههای گروهی، اسناد رسمی، پروندههای قضایی و خاطرات مهاجران گردآوری شده است.
لطیفههای این کتاب به موضوعات مختلف تاریخی این دوران پرداخته و نقش لطیفه بهعنوان سلاحی در مبارزات سیاسی را نشان داده است.
این لطیفهها نهتنها ابزار سرگرمی بلکه شکلی از مقاومت مدنی در برابر حکومت توتالیتر شوروی بودند؛ بهگونهای که سرانجام با افزایش آگاهی عمومی و اصلاحات «گورباچف» شوروی بهسمت فروپاشی پیش رفت.
در اثر حاضر پس از مطالعهٔ لطایف با بخشی به نام «بنیانگذاران کمونیسم و رهبران شوروی از ابتدا تا فروپاشی» روبهرو میشوید.
نویسنده در این بخش شما را با افرادی همچون «مارکس»، «انگِلس»، «تروتسکی»، «خروشچف»، «لنین»، «استالین» و «گورباچف» آشنا میکند.
